ابراهيم عاملي ( موثق )

66

تفسير عاملي ( فارسي )

تعالى فرمود تا در خانه ها نماز كنند و روى بكعبه كنند . تنوير المقباس : يعنى در داخل خانه هاتان مسجد بسازيد و مسجدها را به - سوى قبله قرار دهيد . « لِيُضِلُّوا عَنْ سَبِيلِكَ » 87 مجمع : لام « ليضلَّوا » لام عاقبت است و معنى چنين است : نتيجه ى عنايت تو به آنها و استفاده ى از سرمايه ها اين شده است كه از راه حقّ بگردند و مردم را هم گمراه كنند ، و بعضى گفته‌اند يعنى « لئلَّا يضلَّوا » و مقصود اين است كه تو به آنها اموال و زينت دادى تا گمراه نكنند ، مثل « شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا » كه معنى چنين است « شهدنا لئلَّا تقولوا » و چون قرينه ى عقلى بر مقصود هست كلمه ى « لا » از جمله ساقط شده است . و بعضى گفته‌اند : « لام » براى دعاى بد و نفرين است كه چون موسى ميدانسته است كه آنها به راه راست نخواهند بود مسئلت كرده است خداوند آنها را بر انحراف و محروميّت پايدار بدارد مثل لعنت شيطان چنان كه در جمله ى بعد هم آنها را نفرين كرده است « رَبَّنَا اطْمِسْ » تا آخر . فخر : حمزه و عاصم و كسائى « لِيُضِلُّوا » با ضمّ ياء خوانده‌اند ، يعنى تا گمراه بكنند . و ديگر قاريها با فتح ياء خوانده‌اند . يعنى تا بيراهه و بضلالت روند . و ممكن است معنى جمله تعجّب و انكار باشد يعنى موسى چون ديد كه با همه ى مال و زينت آنها گمراه هستند تعجّب كرد و گفت : اى خدا آيا اين مردم مىپندارند كه تو با آنها احسان كرده اى تا گمراه باشند كه اموال را به آن راه خرج ميكنند . « فَلا يُؤْمِنُوا » نتيجه و جزاى جمله سابق است ، نه خبر يا امر ، يعنى خداوند ثروت را بايشان داد تا گمراه شوند اينك از ايشان بستان و دلشان سخن كن تا ايمان نياورند . « وَلا تَتَّبِعانِّ » مجمع : ابن عامر با تخفيف نون خوانده است و ديگران با تشديد نون . سخن ما : چهار آيت اوّل از « ثُمَّ بَعَثْنا » - تا - « لَكُما بِمُؤْمِنِينَ » شايد اشاره باشد بآثار رذائل انسانى كه عموم مردم منحرف و ناسازگار و بيشتر سوء رفتار ، و